به وبسایت کلینیک رادیولوژی و سونوگرافی دکتر افشین یزدی خوش آمدید

  • 09300884043
  • 081-38224645

رادیولوژی رنگی و کاربردهای آن

رادیولوژی یا تصویربرداری با اشعه ایکس یکی از قدیمی‎‌ترین و پرکاربردترین روش‎‌های پاراکلینیکی برای کمک به تشخیص انواع بیماری است. از انواع رادیولوژی می‎‌توان به رادیولوژی ساده، رادیولوژی دیجیتال و رادیولوژی رنگی اشاره کرد.

رادیولوژی رنگی یا رادیولوژی اختصاصی، مکمل رادیولوژی ساده است چراکه می‎‌تواند تصویری واضح‌‎تر و دقیق‌‎تر از ارگان‌‎های خاص برای پزشک فراهم کند. پیش از انجام این روش، رادیولوژیست مواد ویژه‌ای که در اصطلاح پزشکی به آن‎ها «مواد حاجب» می‎‌گویند را به‎‌صورت تزریقی یا خوراکی وارد بدن بیمار می‌‎کند.

در واقعیت این مواد از خودشان رنگی ندارند، بلکه می‎‌توانند با تجمع در ارگانی خاص، مانع از عبور اشعه ایکس در هنگام رادیولوژی شوند و در نتیجه شکل آن ارگان را با کنتراست بیشتری نشان دهند. بنابراین، اگرچه در میان عموم مردم این روش با عنوان عکسبرداری رنگی معروف است اما در تصویر نهایی اثری از هیچ رنگی نیست و مشابه تصویر رادیولوژی ساده، سیاه و سفید است. برای جلوگیری از تار شدن تصویر در این نوع رادیولوژی، ثابت و بی‌‎حرکت نگه‌داشتن عضو مورد نظر یا حتی نگه‌داشتن نفس به مدت چند ثانیه اهمیت ویژه‌‎ای دارد. در حال حاضر امکان انجام انواع رادیولوژی رنگی وجود دارد که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره خواهد شد.

رادیولوژی رنگی کلیه

انجام این نوع رادیولوژی یا همان پیلوگرام داخل وریدی (IVP) با تزریق ماده حاجب به ورید بازوی بیمار امکان‎‌پذیر است. این ماده از طریق جریان خون عبور کرده و در کلیه‎‌ها، حالب و مثانه جمع می‎‌شود. در نهایت هنگام تصویربرداری با اشعه ایکس کمک می‎‌کند تا کلیه‌‎ها در تصویر به رنگ سفید روشن دیده شوند.

رادیولوژی رنگی کلیه

مشاهده علائمی مثل خون در ادرار یا درد در پهلو یا کمر ممکن است پزشک را برای تجویز پیلوگرام داخل وریدی به‌منظور تشخیص بهتر انواع ناهنجاری کلیه مصمم کند. مواردی مانند:

  • سنگ کلیه یا حالب (لوله بین کلیه و مثانه)
  • تنگی مسیر حالب
  • التهاب یا بزرگ شدن کلیه
  • تومور در کلیه
  • آسیب کلیوی ناشی از عفونت ادراری
  • ناهنجاری‎‌های مادرزادی کلیه

رادیولوژی رنگی مثانه و مجرای ادراری

اگرچه با انجام پیلوگرام داخل وریدی امکان بررسی وضعیت دیگر ارگان‎‌های موجود در دستگاه ادراری وجود دارد اما طی روش رادیولوژی رنگی مثانه، دستگاه ادراری تحتانی دقیق‎‌تر مشاهده می‎‌شود.

در طی این نوع رادیولوژی یا همان سیستویورتروگرام (VCUG)، ماده حاجب از طریق سونداژ وارد مثانه شده و معمولا در حین ادرار کردن تصویربرداری انجام می‎‌شود. از این روش برای تشخیص و بررسی ناهنجاری‎‌های مثانه و مجرای ادراری، به‎‌خصوص برگشت ادرار از مثانه به حالب که می‎‌تواند منجر به عفونت کلیه شود استفاده می‎‌شود. معمولا تروما یا عفونت‎‌های مجرای ادراری می‌‎تواند منجر به تنگ شدن آن و برگشت ادرار شود.

بیشتر بخوانید: VCUG | رادیوگرافی سیستم دفع ادرار بدن

رادیولوژی رنگی از روده بزرگ یا کوچک

از رادیولوژی رنگی روده بزرگ یا باریم انما (Barium Enema) برای بررسی آناتومی و ناهنجاری‌‎های دستگاه گوارش تحتانی شامل روده بزرگ و رکتوم (راست روده) استفاده می‏‌شود. ابتدا رادیولوژیست یک لوله انما را وارد رکتوم می‌‎کند تا بتواند از طریق آن محلول باریم را وارد روده بزرگ کند و سپس تصویربرداری را انجام می‏‌دهد. معمولا برای تشخیص نهایی بیماری‌‎هایی مانند سرطان روده بزرگ، دیورتیکولیت، کولیت اولسراتیو و پولیپ، انجام باریم انما ضروری است.

رادیولوژی رنگی روده

اصولا رادیولوژی رنگی روده کوچک یا ترانزیت (Transit) برای بررسی و اندازه‌‎گیری مدت زمان عبور غذا از دستگاه گوارش بیمار، به‌‎خصوص در زمان ابتلا به بیماری‏‌هایی مانند کرون و سندرم روده تحریک‌‎پذیر، انجام می‌‎شود. قبل از انجام آن بیمار باید یک یا چند کپسول حاوی ماده حاجب که معمولا باریم سولفات است را ببلعد.

رادیولوژی رنگی از رحم

از این نوع رادیولوژی یا همان هیستروسالپنگوگرافی (HSG) برای بررسی اندازه و شکل فضای داخلی رحم و انسداد احتمالی لوله‌های فالوپ در خانم‌‎های نابارور استفاده می‎‌شود. ابتدا به کمک دستگاهی به نام اسپکولوم دیواره‌‎های واژن از هم دور می‌‎شوند تا رادیولوژیست بتواند لوله پلاستیکی نازک را برای وارد کردن ماده حاجب به داخل رحم هدایت کند. اصولا تصاویر اشعه ایکس، درحالی‎که ماده حاجب رحم و لوله‌‎ها را فرا می‌گیرد تهیه می‌‎شوند.

رادیولوژی رنگی رحم

بیشتر بخوانید: عکس رنگی رحم و لوله های رحمی | هیستروسالپنگوگرافی

رادیولوژی رنگی از دستگاه گوارش فوقانی (UGI)

منظور از دستگاه گوارش فوقانی حلق، مری، معده و اثنی عشر (دوازدهه) است. برای رادیولوژی رنگی از این ارگان‎ها معمولا از روش باریم اسوالو (barium swallow) استفاده می‎شود. پیش از رادیولوژی رنگی معده از بیمار خواسته می‏شود که محلول غلیظ سفید رنگ باریم را بنوشد. این کار به برجسته‎سازی ساختار دستگاه گوارش فوقانی و مشاهده دقیق‏تر پوشش داخلی آن‎ها به‎منظور بررسی انواع زخم، انسداد، تنگی یا تومور کمک زیادی می‏کند. حتی در حین بلعیدن ماده حاجب، رادیولوژیست می‎تواند نحوه بلعیدن بیمار را نیز ارزیابی کند.

بیشتر بخوانید: رادیوگرافی دستگاه گوارش فوقانی و تحتانی

عکس رنگی در همدان

رادیولوژی رنگی در همدان

اصولا برحسب شرایط بیمار و شدت ضایعات، پزشک دستور انجام انواع رادیولوژی را می‌دهد. اگرچه انجام رادیولوژی رنگی نیاز به آماده‌سازی بیمار دارد و کمی زمان‎بر است اما می‌‎تواند امکان مشاهده جزئیاتی را فراهم کند که در رادیولوژی ساده به وضوح نمی‌‎توان آن‎ها را دید!

اگر ساکن همدان هستید، برای انجام انواع رادیولوژی رنگی و دیجیتال می‌‎توانید از خدمات عالی پرسنل آموزش‌‎دیده و تجهیزات به‌‎روز کلینیک رستا با نظارت دکتر افشین یزدی بهره‌‏مند شوید.

www.rastaclinic.com

منابع: 1 و 2

مطالب پیشنهادی:

رادیولوژی تری جوینت برای تشخیص پا پرانتزی و پا ضربدری!

رادیولوژی قفسه سینه راهی برای تشخیص زودهنگام چند بیماری

رادیوگرافی فول اسپاین جهت بررسی انحرافات ستون فقرات

دیدگاه خود را بنویسید