به وبسایت کلینیک رادیولوژی و سونوگرافی دکتر افشین یزدی خوش آمدید

  • 09300884043
  • 081-38224645
VCUG در همدان

VCUG | رادیوگرافی سیستم دفع ادرار بدن

احساس درد هنگام دفع ادرار، ممکن است یکی از علائم ریفلاکس یا برگشت ادرار از مثانه به حالب (میزنای) باشد. این عارضه در بین کودکان نسبتاً شایع است و برای تشخیص آن از رادیوگرافی VCUG (سیستروتروگرام) استفاده می‌شود. در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع، این بیماری می‌تواند منجر به ایجاد عفونت و آسیب به کلیه‌ها شود.

برای بررسی وضعیت کلیه‌ها می‌توان از عکس رنگی کلیه استفاده کرد، اما عکس VCUG ) Voiding Cysto Urethro Graphy ) در حین خالی کردن مثانه انجام می‌شود و ساختار و عملکرد سیستم دفع ادرار را به کمک اشعه ایکس و ماده حاجب به خوبی بررسی کرده و هرگونه اختلال در مسیر دفع ادرار را مشخص می‌کند.

کاربرد VCUG

یکی از کاربردهای مهم رادیوگرافی VCUG بررسی اندازه و شکل مثانه و مشکلات ساختاری یا عملکردی سیستم دفع ادرار است که ناهنجاری‌هایی مانند انسداد در مسیر ادرار را به خوبی تشخیص می‌دهد.

علاوه‌براین، این تصاویر نشان می‌دهند آیا ادرار در جهت درست، از کلیه‌ها به سمت مثانه و مجاری ادراری حرکت می‌کند یا نه! اگر ادرار به سمت کلیه‌ها بالا برود، ریفلاکس (vesicoureteral) رخ می‌دهد که این اختلال توسط VCUG قابل تشخیص است. گاهی اوقات ریفلاکس فقط هنگام ادرار کردن اتفاق می‌افتد، به همین دلیل در تکنیک VCUG عکس‌های اشعه ایکس در هنگام تخلیه مثانه گرفته می‌شود.

برگشت یا ریفلاکس ادرار می‌تواند باعث عفونت دستگاه ادراری شود، این تصویربرداری معمولا بعد از اینکه کودک مبتلا به عفونت ادراری شده باشد توصیه می‌شود؛ اگر چه همه کودکانی که مبتلا به عفونت ادراری هستند الزاما مبتلا به ریفلاکس نیستند. از این رو تشخیص دقیق مشکل توسط رادیولوژیست باتجربه برای کمک به پزشک جهت انتخاب روش درمان بسیار مهم است.

www.rastaclinic.com

دو روش برای بررسی سیستم دفع ادرار

پزشکان  معمولا برای بررسی سیستم ادراری از دو روش رادیوگرافی رنگی استفاده می‌کنند:

1. تزریق ماده حاجب از طریق ورید
در این روش، ماده حاجب به صورت محلول در آب، مستقیما به رگ بیمار تزریق شده و از طریق رگ‌ها به کلیه‌ها راه پیدا می‌کند. ماده حاجب کلیه‌ها، مثانه و مجاری ادرار را در تصویری که به وسیله اشعه ایکس گرفته می‌شود، روشن می‌کند و تشخیص مشکلات مجاری ادراری مانند هرکونه انسداد در مسیر ادرار را ممکن می‌کند.

2. انجام VCUG از طریق قرار دادن سوند
در روش VCUG ابتدا سوند استریل شده در داخل مجاری ادراری قرار داده شده و ماده حاجب مناسب به داخل آن تزریق می‌شود. ماده حاجب ابتدا مجرای ادراری را پر كرده و سپس وارد مثانه شده و مسیر و جهت حرکت مایع، مورد مشاهده و بررسی قرار می‌گیرد. از این شیوه برای اطمینان از عدم ریفلاکس ادرار از مثانه به کلیه و یا بررسی تنگی مجرای ادرار استفاده می‌شود.

نحوه گرفتن عکس vcug

بعد از پر شدن مثانه با ماده حاجب (کنتراست)، دستگاه رادیوگرافی پرتوهای اشعه ایکس را از طریق شکم و لگن ارسال کرده و تصاویر روی مانیتور مشاهده و ضبط می‌شوند. این تصاویر به پزشک کمک می‌کند تا مشکلات و ناهنجاری‌های احتمالی در بخش‌های مختلف دستگاه دفع ادرار از جمله مثانه، مجرای ادراری (لوله اتصال مثانه با قسمت بیرونی بدن) و حالب یا میزنای‌ها (لوله‌هایی که کلیه‌ها را به مثانه وصل می‌کنند) را مشاهده و تشخیص دهد.

زمانی که ماده حاجب، مثانه را پر می‌کند و  بیمار از طریق سوند با ادرار کردن مثانه را تخلیه می‌کند، متخصص رادیولوژی با کمک دستگاه رادیولوژی دیجیتال از بخش‌های مختلف تصویربرداری کرده و در نهایت پزشک با بررسی تصاویر و گزارش رادیولوژیست، درمان مناسب با وضعیت بیمار را انتخاب می‌نماید.

VCUG در همدان

نکات مهم قبل از انجام تصویربرداری

قبل از انجام تصویربرداری VCUG حتما پزشک متخصص رادیولوژی را در جریان هر یک از موارد زیر قرار دهید:

  • اگر باردار هستید.
  • اگر درد و سوزش هنگام دفع ادرار دارید.
  • اگر به مواد یددار حساسیت دارید.
  • اگر به هرگونه دارویی حساسیت دارید.
  • اگر از IUD استفاده می‌کنید.
  • اگر در چند روز گذشته هرگونه عکس‌برداری توسط اشعه ایکس انجام داده‌اید.

چگونه کودک خود را برای VCUG آماده کنیم؟

همان‌طور که گفتیم، ریفلاکس و برگشت ادرار از مثانه به سمت کلیه‌ها، از اختلالات شایع در میان کودکان است و برای تشخیص این عارضه، انجام سیستروتروگرام (VCUG) توسط پزشک توصیه می‌شود. برای کاهش استرس کودک و همکاری بیشتر وی، بهتر است از قبل، درباره پروسه انجام این آزمایش با او صحبت کرده و توضیحات لازم را بدهید.

نوشیدن مقدار زیادی آب به کودک کمک می کند تا مثانه برای تصویربرداری آماده شود.

مراقبت‌های پس از انجام سیستروتروگرام (VCUG)

  •  استفاده از صابون هنگام حمام کردن کودک را تا 24 ساعت پس از این رادیوگرافی به تعویق بیاندازید.
  • برای رفع هرگونه علائم احتمالی پس از انجام تست، به کودک مقدار زیادی آب بنوشانید.
  • ممکن است رنگ ادرار کودک صورتی باشد و تا چند روز مقدار کمی احساس درد داشته باشد که به دلیل سوندگذاری طبیعی است.

در صورتی که هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید، حتما با پزشک تماس بگیرید:

  • لرز و تب بیش از 38 درجه سانتیگراد
  • مشکل در دفع ادرار پس از 8 ساعت
  • سوزش به هنگام ادرار، پس از 24 ساعت
  • تداوم رنگ صورتی ادرار پس از 24 ساعت
  • مشاهده لکه‌های خون در ادرار
  • درد شدید در ناحیه شکم و پهلو

تا دو روز پس از انجام عکسبرداری VCUG ممکن است بیمار به طور مداوم نیاز به دفع ادرار داشته باشد و مقداری سوزش ادرار را تجربه نماید که این موارد با نوشیدن مایعات فراوان، به زودی برطرف شده و مشکلی ایجاد نخواهد کرد.

آیا انجام VCUG عوارض جانبی دارد؟

قبل از انجام عکس‌برداری VCUG باید مثانه را خالی نمود و از یک محافظ سربی نیز جهت محافظت از ناحیه تناسلی آقایان در برابر اشعه استفاده شود. انجام این نوع رادیوگرافی معمولاً هیچ‌گونه مشکل خاصی را در برندارد اما در موارد نادر امکان دارد فرد دچار عفونت ادراری شود.

درصورتی‌که ماده حاجب با فشار بالا تزریق شود ممکن است موجب آسیب به مثانه و مجرای ادراری شود، از این رو مهارت و تجربه رادیولوژیست از اهمیت بالایی برخوردار است.

به دلیل استفاده از مقدار کم اشعه ایکس برای انجام تصویربرداری VCUG، احتمال آسیب به سلول‌ها و بافت‌ها در اثر پرتو ایکس بسیار اندک است. ضمن اینکه احتمال آسیب توسط پرتو ایکس در مقایسه با مزایای آن بسیار ناچیز است.

برخی از افراد نیز ممکن است نسبت به مواد حاجب حساسیت داشته باشند.

رادیولوژی VCUG در همدان

مردم خوب و شریف همدان، برای انجام رادیولوژی VCUG برای بررسی وضعیت سیستم دفع ادرار و سایر رادیولوژی‌های تخصصی مانند رادیولوژی تری جوینت، رادیولوژی فول اسپاین، عکس رنگی کلیه و رادیولوژی دستگاه گوارش و … می‌توانند همه روزه عصرها به کلینیک سونوگرافی و رادیولوژی رستا با مدیریت دکتر افشین یزدی، دارای بورد تخصصی از دانشگاه تهران و طرف قرارداد به شرکت‌های بیمه مختلف مراجعه فرمایند.

کلینیک سونوگرافی و رادیولوژی رستا همدان

بیشتر بخوانید:

رادیوگرافی دستگاه گوارش فوقانی و تحتانی

عکس رنگی رحم و لوله های رحمی | هیستروسالپنگوگرافی

رادیولوژی قفسه سینه راهی برای تشخیص زودهنگام چند بیماری

دیدگاه خود را بنویسید